wp1d369152.jpg Wat er aan Nederlandse kant gebeurt.

 

 

wpbd012e1e.jpg Wat er aan Duitse kant gebeurt.

 

 

[klik op de onderstreepte tekst en je krijgt de positie op kaart te zien]

Vrijdag 10 mei, even na middernacht.

 

wpc9a5b541.jpg wp1d369152.jpg Overal aan de Nederlands-Duitse grens horen de wachtposten geluiden, geluiden die ze nog niet eerder hebben gehoord.

 

 

wpbd012e1e.jpg Alle soldaten worden uit hun bed getrommeld. Het is zover, de aanval op Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk begint bij het eerste licht. Op een paar plaatsen langs de grens met Limburg stomen transport- en pantsertreinen op richting Nederland.

 

 

wp5769aa42.jpg wp1d369152.jpg Het opperbevel slaat alarm. Soldaten worden gewekt. Iedereen betrekt in het donker de stellingen. De eerste versperringen worden aangebracht en mijnen op scherp gesteld. Er heersen angst en onzekerheid onder de mannen.

 

wpbd012e1e.jpg De troepen stellen zich op langs de grens. Iedereen ontvangt de laatste instructies. Munitie, eten en water worden uitgereikt. Alles is nu klaar voor de aanval. De treinen pauzeren vlak voor de grens met Nederland.

 

 

wp63c5be35.jpg wp1d369152.jpg De grenspost bij het Noord-Limburgse stadje Gennep raakt in Duitse handen. Het is oorlog! Maar bij de Maasbrug, even verderop weten ze dat nog niet!

 

wpbd012e1e.jpg Kleine Duitse eenheden dringen op een aantal plaatsen Limburg binnen om de weg vrij te maken voor de opstomende treinen.

 

 

 

 

 

 

wp04a40f76.jpg wp1d369152.jpg Vijftien kilometer ten westen van de Maasbrug, bij Mill, hebben de soldaten bij de spoorbrug over het kanaal de rails nog niet versperd. Er kan immers nog een Nederlandse trein komen. En ook hier weet men nog niet dat het oorlog is!

 

wpbd012e1e.jpg Een pantser- en een transporttrein passeren de grens bij Gennep en stoppen kort bij het station. Een groepje Duitsers in Nederlandse uniformen overmeestert de niets vermoedende bewakers bij de Maasbrug, die dus intact blijft. Op andere plaatsen in het land vliegen de bruggen gelukkig op tijd de lucht in.

 

 

 

 

wpa246132f.jpg wp1d369152.jpg Ook op andere plaatsen in Nederland begint nu de oorlog. Een schaar aan vliegtuigen dropt parachutisten bij onder andere de bruggen bij Moerdijk en boven Den Haag [FILM].

 

 

wpbd012e1e.jpg De pantsertrein steekt ongehinderd de Maasbrug bij Gennep over. De trein vol soldaten rijdt er achter aan. De weg naar Mill is vrij! De pantsertreinen die op andere plaatsen de Maas willen oversteken, moeten stoppen omdat de bruggen vernield zijn.

 

 

 

 

 

wp1260073d.jpg wp1d369152.jpg Een aantal soldaten bij de spoorbrug van Mill kijkt met bewondering naar de pantsertrein, die voorbij rijdt. “Ik wist niet dat wij die dingen ook hadden”, mompelt een officier verbaasd. Hij weet niet dat de Duitsers nu de Peel-Raamstelling doorbroken hebben.

 

 

wpbd012e1e.jpg Infanterie en artillerie bereiken de Maas. De artillerie begint op tientallen plaatsen op de kazematten aan de overzijde te schieten. De Duitsers in de trein passeren de stelling bij Mill en houden de adem in. Er wordt echter niet door de Nederlanders geschoten.

 

 

 

 

 

wp95548d80.jpg wp1d369152.jpg Op een of andere manier dringt het tot de Nederlandse soldaten bij de spoorbrug door, dat de gepasseerde treinen, Duitse treinen zijn. Men begint de spoorlijn te versperren. Een paar man graaft op scherp gestelde (!) mijnen uit om ze onder de rails te leggen.

 

 

wpbd012e1e.jpg Een paar kilometer voorbij de stelling verlaten honderden Duitsers de trein. Men probeert dit succes per radio aan de troepen aan de Maas te melden, maar men krijgt geen verbinding. Bij de plek waar de Duitsers zijn uitgestapt komt het tot een handgemeen met een sectie infanterie. De eerste doden!

 

 

 

 

wpea598cd6.jpg wp1d369152.jpg Er zitten nu Duitsers achter de Nederlandse stellingen. Omdat ze zo veel mogelijk kazematten onschadelijk willen maken (dat kan vanaf de achterzijde heel gemakkelijk) verdelen ze zich in twee groepen. De grootste trekt naar het noorden, de andere naar het zuiden. In beide richtingen lopen namelijk belangrijke wegen naar het westen.

 


wpbd012e1e.jpg
Nadat de transporttrein gelost is rijden beide treinen naar een wisselplaats in de buurt van het dorpje Zeeland. Dat doet men, omdat men met de pantsertrein weer terug wil rijden naar de Maas om de bevelhebbers op de hoogte te stellen van de situatie. Met de radio lukt het immers niet.

 

 

 

 

wp888f2c00.jpg wp1d369152.jpg De eerste burgers, met name de boeren die in de buurt van de doorbraak wonen, worden gealarmeerd en wekken hun families. “Wat te doen?” De stelling van de kanonnen “8-Staal” (III-20 RA) ligt precies op de route die de grootste groep doorgebroken Duitsers heeft gekozen. De kanonniers besluiten het gevecht aan te gaan.

 


wpbd012e1e.jpg
De treinen zijn gewisseld en de pantsertrein begint aan de terugtocht. Ergens tussen kwart over vijf en half zes rijdt hij in volle vaart op de versperring, die hij eigenlijk aan de “verkeerde kant” raakt. De trein wordt daardoor als het ware gelanceerd. Twee wagons belanden in het kanaal, bijna 100 meter verderop! De klap is geweldig.

 

 

 

 

wpfc435a9c.jpg wp1d369152.jpg Maar de kanonnen staan gericht op de stelling en dus niet op de 400 Duitsers die naderen. Snel worden ze 120 graden gedraaid. Dan beginnen de kanonnen te vuren, over elkaar heen! Eerst 4 stuks, maar dat is niet voldoende en de vijand nadert snel! Inmiddels dringt de doorbraak van de Duitsers door tot het hoofdkwartier in Den Bosch. Men beraamt een tegenaanval.

 

wpbd012e1e.jpg Nadat ze in de trein van de schrik zijn bekomen - er sneuvelen er 5 - proberen de Duitsers weg te komen. Dat lukt aan de zuidzijde waar ze de twee kazematten vlakbij de spoordijk (532 en 533) aanvallen. Vanuit deze kazematten kan immers niet op de trein geschoten worden. Na een kort gevecht wordt de Nederlandse bezetting overmeesterd.

 

 

 

 

 

Vrijdag 10 mei, de ochtend.

 

wp85e28194.jpg wp1d369152.jpg Ook de andere vuurmonden zijn nu ingezet en het onmogelijke gebeurt. Na ongeveer een uur lukt het de onervaren mannen om met kanonnen uit 1880 deze Duitsers te verjagen, met achterlating van doden en gewonden. Een unieke gebeurtenis! Verder naar het zuiden nadert het andere deel van de afgesplitste groep de Nederlandse kazematten in de rug.

 

wpbd012e1e.jpg Aan de noordkant van de trein kunnen de Duitsers niet naar buiten. Daar worden ze beschoten vanuit kazemat 534 en een stelling met een handvol soldaten bij ruïne ‘Kapelhof’, een paar honderd meter verderop. De naar het zuiden trekkende groep Duitsers maakt gebruik van de loopgraven die een erg lege indruk maken. Ze ondervinden voorlopig geen tegenstand.

 

 

 

wpedcf4561.jpg wp1d369152.jpg
Vanuit het hoofdkwartier te Den Bosch krijgt het 2e regiment Huzaren Motorrijders (2-RHM) bevel om de vijand bij Mill terug te dringen. Men begint meteen met de voorbereidingen. Intussen verleggen de Duitsers die door de artillerie zijn verjaagd hun koers in de richting van de spoorlijn en de vernielde trein.

 

wpbd012e1e.jpg De zuidelijke groep ontdekt een sectie zware mitrailleurs. Men valt aan. De Nederlanders zijn volkomen verrast, ook al omdat de aanval uit een richting komt die men niet verwacht. Een aantal geeft zich over onder druk van de overmacht. Een paar weten te ontsnappen, waarbij één soldaat sneuvelt.

 

 

 

 

wpad34cfcc.jpg wp1d369152.jpg Een moedige Nederlandse sergeant, Bleeker, met een man of 10 in de buurt van de sectie zware mitrailleurs zet de tegenaanval in. Ze jagen de Duitsers op de vlucht, die daarop terugtrekken in de richting van de spoorlijn. Bleeker verzamelt vervolgens een aantal mannen en organiseert een verdediging in noordelijke en oostelijke richting. Hij haalt er ook een kanon bij.

 

wpbd012e1e.jpg Een grote groep Duitsers nadert nu de spoorlijn. Ze verzamelen zich in linie in een sloot langs de spoordijk, steken het spoor over en stormen in één snelle actie af op de achterkant van de kazematlinie met de nummers 526 t/m 531. De Nederlanders vormen geen partij. Na dit succes gaan de Duitsers deels zuidwaarts. Een ander deel wil contact maken met de trein.

 

 

 

wp3607049e.jpg wp1d369152.jpg Ondertussen is een klein deel van de Duitsers die door de oude kanonnen zijn verjaagd, aan de noordkant van het spoor gebleven om bij de trein te komen. Ze worden nu al meer dan uur tegengehouden bij de commandopost van een mitrailleurscompagnie van 40 man. De Duitsers die de linie 526 t/m 531 veroverden, nemen nu 525, 524 en 523. Bij 522 lukt het niet. Soldaat van Dam biedt in zijn eentje verzet!


wpbd012e1e.jpg
Aan de Maas is de strijd in volle gang. Rond Cuijk en Gennep, waar de twee divisies die Mill moeten aanvallen de rivier over moeten, zijn al een aantal oversteekpogingen gedaan, maar de soldaten in de kazematjes verdedigen zich fel. Alleen een onderdeel van een van de divisies ter grootte van een regiment, kan gebruik maken van de veroverde brug bij Gennep. Hoe snel kan die in Mill zijn?

 

 

 

wp14b32bf1.jpg wp1d369152.jpg De mitrailleurscompagnie van 40 man is nu gehalveerd, maar men denkt niet aan opgeven.

Rond deze tijd melden zich de eerste onderdelen van het 2e regiment Huzaren Motorrijders bij de stelling aan de zuidzijde, in de buurt waar sergeant Bleeker de Duitsers zo succesvol verjaagd heeft. De huzaren, die niet op de hoogte zijn van de plaatselijke situatie worden op de hoogte gesteld.


wpbd012e1e.jpg
De Duitsers hebben nu in de Millse kazematlinie een gat geslagen van ruim 2 kilometer. Aan de Maas is dat onbekend. Men krijgt daar haast. De treinbemanning kan niet weg en een groeiende groep Duitsers (de beide groepen uit de trein verzamelen zich nu in de buurt van de trein, waarmee men geen contact heeft[!]) wordt door een steeds kleiner wordende mitrailleurscompagnie gestopt.

 

 

 

wpfd2329b1.jpg wp1d369152.jpg De tegenaanval van de huzaren laat nog een tijd op zich wachten, maar men kan wel wat doen. Al een tijdje rijdt de lege troepentrein heen en weer bij station Zeeland. Bewegende doelen zijn immers moeilijker te raken, zo redeneren de Duitsers. Kan daar geen eind aan gemaakt worden? In de loop van de ochtend wagen de huzaren een poging en granaten van pantserafweergeschut en twee kanonnen (6 Veld) doorboren de locomotief. De trein staat stil!


wpbd012e1e.jpg
Strijdtoneel Maas. Bij Mook is wederom een poging om met rubberbootjes de oversteek te wagen op niets uitgelopen. De inzet van zware kanonnen die aan de Duitse kant van de grens zijn opgesteld en van daaruit de kazematten beschieten, verandert voorlopig niets aan het feit dat de Nederlandse verdediging met succes van zich afbijt. Ook aan de andere kant van Cuijk is er voorlopig geen doorkomen aan.

 

 

 

wpc2aca3f6.jpg wp1d369152.jpg De batterij oude kanonnen, die met succes de doorgebroken Duitsers heeft verjaagd, wordt vanaf dit uur steeds lastig gevallen door vliegtuigen. En dat in een ongedekte opstelling en zonder middelen van verweer. Maar de mannen geven geen krimp. Samen met hun kameraden vlak bij de trein zorgen hun kanonnen er de komende uren voor dat de Duitsers daar geen kant op kunnen.

 

wpbd012e1e.jpg De voorhoede van het onderdeel wat de brug bij Gennep heeft gebruikt, is vastgelopen op een kleine maar pittige verdediging tussen Haps en St.Hubert. Op dat punt had een brug vernield moeten worden, maar dat is maar half gelukt. Er is al een uur een ongelijke strijd gaande tussen geweren aan Nederlandse en pantserwagens, antitankgeschut en mitrailleurs aan Duitse zijde.

 

 

wpbc5ca360.jpg wp1d369152.jpg De evacuatie van de bewoners van Mill komt op gang. Te voet, op de fiets, met karren, paard en wagen wordt een veilig heenkomen gezocht. Vrijwel alle eigendommen blijven achter. Dat doet pijn. De mensen die ten oosten van het kanaal wonen, in het centrum, trekken naar Wanroy. De anderen gaan de kant van Uden op. Er zijn er ook die geen kant meer op kunnen, omdat de Duitsers er al zijn.


wpbd012e1e.jpg
Het lukt de Duitsers achter de stellingen nog steeds niet om contact te maken met het overgebleven personeel in de pantsertrein. Ook het doorstoten naar het noorden om de kazemattenlinie nog verder op te rollen lukt niet. En dat allemaal omdat de mitrailleurscompagnie van een handvol Nederlanders verzet blijft bieden. Men besluit om de groep te omsingelen en met handgranaten te overmeesteren.

 

 

wpa493c4a3.jpg wp1d369152.jpg Aan de Roijendijk bij Bruggen (ten noorden van Mill) vragen de bewoners zich af wat ze moeten doen. De oorlog is hier nog niet echt merkbaar maar ze horen in de verte wel schieten. Eén van hen fietst snel naar Mill, naar het gemeentehuis. Hij treft het dorp verlaten aan. De mensen besluiten nu om hun eigen evacuatie op touw te zetten. Ze gaan via binnenwegen op weg naar St.Hubert.


wpbd012e1e.jpg
Strijdtoneel Maas. Bij Mook wordt een tweede poging ondernomen om over te steken. Dat gaat nu wat makkelijker omdat twee schippers hun schuiten bij het zien van de kapotte brug waar ze niet onderdoor kunnen, aan de “Duitse” kant voor anker hebben gelegd. Alsof het geen oorlog is! De Duitsers kunnen de schepen als dekking gebruiken voor hun bootjes. Maar ook deze poging mislukt.

 

 

wp9a89ac38.jpg wp1d369152.jpg Na een strijd van meer dan 4 uur, worden de doodvermoeide mannen van de mitrailleurscompagnie door handgranaten uit hun loopgraven verdreven en gemaand zich over te geven. Ze hebben geen keus. Naast de gesneuvelden telt de groep veel gewonden. Ook die moeten, vaak hevig bloedend, de stelling verlaten. De strijd verplaatst zich nu naar de mannen bij ruïne ‘Kapelhof’.


wpbd012e1e.jpg
De Duitsers die tussen Haps en St.Hubert twee uur lang zijn opgehouden door een dapper groepje Nederlanders zijn er inmiddels in geslaagd door te breken. Ze zijn woedend en reageren dat af op de krijgsgevangenen, die ernstig worden mishandeld. De pantserwagens rijden door om de weg naar Volkel te verkennen. De rest wacht op de snel naderende hoofdmacht van het regiment.

 

 

wp226a6831.jpg wp1d369152.jpg De Duitsers zijn nu gedwongen de inderhaast gereorganiseerde stelling bij ruïne ‘Kapelhof’ aan te vallen. De Nederlanders schieten van daaruit immers op alles wat beweegt. Een paar Duitsers die op het dak van een huis zijn geklommen om met behulp van seinvlaggen contact te maken met de trein worden er af geschoten. Enkele kameraden bij de trein die dat ook proberen, overkomt hetzelfde.


wpbd012e1e.jpg
Strijdtoneel Maas. Het lukt de Duitsers om ten zuiden van Cuijk de Maas over te steken. Een voor een worden daar nu de kazematten het zwijgen opgelegd. Bij Mook bereikt de strijd zijn climax. De rivierkazemat, dicht bij de kapotte spoorbrug, krijgt een voltreffer. Een zware granaat dringt door het schietgat en ontploft te midden van de bezetting. Zes man zijn op slag dood.

 

 

 

 

Vrijdag 10 mei, de middag.

wp617f359b.jpg wp1d369152.jpg De soldaten in de kazematten recht tegenover het centrum van Mill, die het tot nu toe rustig hebben gehad, zien hoe de Duitsers bezit nemen van het dorp. Ze wachten vastberaden op de dingen die komen gaan.

 


wpbd012e1e.jpg
De Duitsers bereiken Mill en bezetten alle strategische plekken, zoals de kerk die als uitkijk- en mitrailleurspost dienst kan doen. Het gemeentehuis wordt ingericht als commandopost. Bij Mook steken de eerste Duitsers de Maas over.

 

 

wpc9a5b541.jpg wp1d369152.jpg De Huzaren beginnen hun tegenaanval in de richting van de kazematten 522 t/m 525 en langs de spoordijk. De batterij ‘8 Staal’ krijgt de opdracht om op de pantsertrein te schieten. Andere wapens hebben er geen vat op. De groep evacués van de Roijendijk ziet onderweg de eerste Duitsers. Gelukkig gebeurt er niets. Bij St.Hubert moeten ze meer dan een uur wachten omdat een colonne Duitsers voorbij trekt.


wpbd012e1e.jpg
De Duitsers die de kazematten in de vroege ochtend in de rug hebben overvallen en deels hebben bezet voelen zich steeds meer geïsoleerd. Ze denken erover om zich bij de eigen troepen aan te sluiten die vanuit het oosten genaderd zijn. Plotseling worden ze aangevallen door de Nederlanders (de Huzaren dus). Ze krijgen het zwaar te verduren en vrezen omsingeling. Vluchten dus.

 

 

 

wp32a33726.jpg wp1d369152.jpg Hoewel de Huzaren vastlopen in de Nederlandse mijnenvelden en prikkeldraad-versperringen, lukt het kleine groepjes om van Dam in 522 te ontzetten en ook de volgende 3 kazematten te bereiken. Daar zijn de Duitsers gevlucht. Het gat van ruim 2 kilometer is daarmee 800 meter ingekort. Ondertussen is een kleine patrouille naar de kapotgeschoten troepentrein getrokken. Men treft de trein onbemand aan. Spullen liggen er genoeg, zoals Nederlandse uniformen....


wpbd012e1e.jpg
Gepantserde voertuigen verkennen de weg naar Volkel. Men ziet in de verte de ravage rond de pantsertrein. Ook wordt er op hen geschoten, juist vanuit een paar kazematten, die net door de Huzaren zijn heroverd. Zo komen de Duitsers er weer niet achter dat er in de linies een gat zit waar ze zonder slag doorheen zouden kunnen!

Men plant in Mill een frontale aanval.

 

 

 

wp5769aa42.jpg wp1d369152.jpg Afgezien van de toenemende druk op de geïmproviseerde stellingen bij de ruïne ‘Kapelhof’ en over en weer geschiet tussen de vastgelopen Huzaren en groepjes Duitsers die ook geen kant uit kunnen, concentreert zich de strijd in Mill aan het echte front. Daar worden de beschietingen op de kazematten 536 t/m 546 steeds intenser. Er vallen doden, waaronder sergeant Blokland in kazemat 538 (zie fotogalerie), en gewonden, maar de linie als geheel blijft hier intact.


wpbd012e1e.jpg
De Duitsers bij Mill trekken hun plannen voor een grootscheepse aanval in. De commandant wil wachten op extra versterking. Ten noorden van Bruggen, bij het nabij gelegen kasteel Tongelaar arriveren de eerste geregelde troepen die bij Mook zijn overgestoken. Nu begint ook bij de kazematten 34 t/m 38 de strijd. De druk is voorlopig nog minder dan in Mill, omdat de artillerie bij de Maas moet wachten totdat het veerpont daar klaar is.

 

 

 

 

wpa246132f.jpg wp1d369152.jpg Over een breed front scheren nu verkenningsvliegtuigen over. Omdat er geen luchtafweer beschikbaar is moet men dit weerloos ondergaan. Maar er is wel wat te doen aan de hinderlijke zware mitrailleur, waarmee de Duitsers vanuit de kerk in Mill schieten. Een kanon ‘6-Veld’ maakt er een eind aan. Van de 28 schoten zijn er maar liefst 23 raak en dat terwijl het kanon 2 kilometer verderop staat!  


wpbd012e1e.jpg
Strijdtoneel Maas. Op verschillende plaatsen is men veerponten aan het bouwen zodat ook zwaarder materieel kan oversteken. Daar kan men bij Mook pas tegen het eind van de middag mee beginnen. Dat betekent dat het gros van de artillerie de aanval ten noorden van Mill pas in de avond kan gaan ondersteunen. Dat is te laat. Men wil immers de Peel-Raamstelling vóór middernacht doorbroken hebben. Men gaat op zoek naar andere methoden.

 

 

 

wpfc435a9c.jpg wp1d369152.jpg Bij ruïne ‘Kapelhof’ wordt de situatie langzaam maar zeker onhoudbaar. De Duitsers zitten al in de loopgraaf die toegang verschaft tot de verdedigers. Ze schieten met mortieren. Aan het front bij kasteel Tongelaar wordt wel geschoten maar het is nog dusdanig rustig dat de bezettingen van de kazematten nog van eten kunnen worden voorzien. Wel ziet men steeds meer troepen en materieel verschijnen.


wpbd012e1e.jpg
In Mill arriveert een sterke eenheid van de artillerie. Die wordt meteen ingezet. Verder is er belangrijk nieuws. Twee stafofficieren weten te vertellen waar de ingesloten kameraden zitten, waarop een deel van de aanval zich zou kunnen richten. Nog belangrijker is de mededeling dat de aanvallen zullen worden ondersteund door een bombardement vanuit de lucht. En dat zal aanstonds gebeuren.

 

 

 

 

Vrijdag 10 mei, de avond.

 

wp85e28194.jpg wp1d369152.jpg Wat de Nederlandse soldaten het komende uur moeten ondergaan is met geen pen te beschrijven. Alle verschrikkingen van de moderne oorlogvoering worden over hun uitgestort en ze hebben al zo veel moeten verdragen. Het angstaanjagende geluid van de duikbommenwerpers heeft een demoraliserend effect. Een aantal slaat op de vlucht. Neem het hen eens kwalijk. Anderen blijven op hun post in bange afwachting. Communicatie is onmogelijk. De weinige verbindingslijnen worden door de inslagen van de bommen vernield.  


wpbd012e1e.jpg
[FILM] Over een breedte van 8 kilometer vallen Duitse duikbommenwerpers - ‘Stuka’s’ - aan, ten noorden, ten westen en ten zuiden van Mill en bij Bruggen. Ook de batterij ‘8-Staal’ moet het ontgelden. De stoottroepen verzamelen zich om direct na het bombardement de stellingen te doorbreken. Hier en daar zal eerst nog de artillerie worden ingezet. Een paar onderdelen moeten doorstoten naar het westen, andere naar het noorden om de stellingen op te rollen. Eén moet naar het zuiden om contact te maken met de kameraden bij de trein.

 

wp95e61d5f.jpg wp1d369152.jpg Na meer dan 13 uur onafgebroken vechten is de situatie bij ruïne ‘Kapelhof’ onhoudbaar geworden. Het kreupelhout brandt, een mitrailleur is vernield. Aan drie zijden nadert de vijand. De mannen moeten weg. Het lukt nog net voordat ook hier de vliegtuigen komen. Een nabij gelegen groepje met een zware mitrailleur kan niet meer worden bereikt. Die kunnen nog doorvechten en dat doen ze ook!


wpbd012e1e.jpg
Strijdtoneel Maas. Terwijl hun kameraden in Mill en in Bruggen staan te wachten met hun aandeel in de strijd totdat de ‘Stuka’s’ huiswaarts keren, is de wachttijd voor de Duitsers aan de Maas voorbij. De veerponten zijn in bedrijf en de eerste voertuigen rollen aan de andere kant de steile oever op. Snel doorrijden zit er echter nog niet in. Er ontstaan verkeersopstoppingen door een overkill aan voertuigen.

 

 

wpad34cfcc.jpg wp1d369152.jpg De duikbommenwerpers hebben hun lading gelost en verdwijnen. Wat achterblijft zijn de mannen in angst, de verwarring, het puin, de rook, de bomkraters en het vuur en de stank van de brandende huizen in De Meeren, een gehucht ten westen van Mill. De meeste kazematten zijn beschadigd, maar ze blijven bezet. De bemanningen kunnen door de rook niet zien wat er op hen afkomt.   


wpbd012e1e.jpg
De artillerie en de stoottroepers zijn aan zet. De kazematten ten zuiden van Mill tot aan de spoorbrug over het defensiekanaal worden door de zware artillerie onder vuur genomen. Men wil daar zo snel mogelijk de ingesloten kameraden ontzetten, die bij het zien van hun “bevrijders” extra activiteit ontplooien. De kazemattenlinie 34 t/m 38 in de buurt van kasteel Tongelaar wordt nu ook stormrijp geschoten.

 

 

 

wp14b32bf1.jpg wp1d369152.jpg De ingesloten vijand krijgt weer moed. De Huzaren worden terug gedrongen. Luitenant Peterse moet de oude situatie met inzet van zijn peloton herstellen. Tijdens zijn tocht pikt hij in zijn geestdrift een groep vluchtende infanteristen op. Hij brengt ook een paar mannen terug bij de afdeling ‘8-Staal’. Het peloton drijft de vijand voor zich uit en veroorzaakt paniek in de Duitse gelederen.   

wpbd012e1e.jpg

Aan alle kanten wordt de aanval nu ingezet. Bij de Graafseweg is een doorbraak nabij. Tegenover het centrum van Mill, wordt het kanaal doorwaad en valt men aan in de richting van de trein. De tegenstand is groot. Een groep Duitsers sneuvelt in een mijnenveld. Ten zuiden van Mill, bij de Volkelse weg, tracht men een bres te slaan in de richting van de ingesloten troepen. Die aanval stokt.

 

wpfd2329b1.jpg wp1d369152.jpg De chaos is compleet. Commandanten hebben het overzicht verloren. Het ene groepje trekt terug, het andere blijft op zijn post, maar men weet dat niet van elkaar. En met de invallende duisternis wordt het er allemaal niet beter op. De vuurwerkseinen die de vijand gebruikt om steeds wisselende posities door te geven werken de mannen op de zenuwen. Ten noorden van Bruggen geeft de linie overigens geen krimp.   

wpbd012e1e.jpg

Bij de Graafseweg breken de Duitsers door de stelling met drie compagnieën. Eén ervan trekt onmiddellijk in de richting van Bruggen om de kazemattenrij op te rollen. De twee andere compagnieën gaan rechtdoor in de richting van het gehucht De Meeren. Ondertussen begint men met behulp van planken en houten deuren overgangen over het kanaal te creëren voor het zwaarder materieel.

 

wpc2aca3f6.jpg wp1d369152.jpg In de wetenschap dat de Duitsers bij Mill zijn doorgebroken wordt voor de gehele Peel-Raamstelling het terugtochtbevel gegeven. De Huzaren moeten meteen vertrekken, de rest om 2 uur ‘s nachts. Maar alles gaat nu zo snel dat die tijd al gauw vervroegd wordt naar middernacht. Overigens komt door de chaos dit bevel niet terecht bij de twee bataljons direct aan het kanaal en in de kazematten...  

wpbd012e1e.jpg

Bij Bruggen wordt duidelijk dat er op deze wijze niet doorheen te komen is. Men blijft de kazematten beschieten maar van een grootscheepse aanval is nog geen sprake. Het zware materieel arriveert vanuit de Maas en de eenheden komen op volle sterkte. De frontale aanval wordt gepland voor 11 mei, 3.20 uur. Dat betekent 60 zware en 36 antitankkanonnen tegen 5 kazematten met ieder 3 mensen.....

 

 

 

wpbc5ca360.jpg wp1d369152.jpg Luitenant Peterse wil zijn succes melden maar dat lukt niet. De rest van de Huzaren is al weg. Dan maar ingraven met z’n peloton. De afdeling ‘8-Staal’ maakt aanstalten voor de terugtocht. Maar eerst nog een laatste vuur op Mill, om de vijand te intimideren, de woede een uitweg te geven en het geknakte moreel wat op te vijzelen. Dan begint men aan de terugtocht. Overigens zonder de 2e batterij, die niet op de hoogte is. Die trekt zich pas rond 11 uur terug.  

wpbd012e1e.jpg

Na anderhalf uur op de slechts sporadisch bezette kazematten en enkele verspreide mitrailleursnesten gebeukt te hebben, lukt het de Duitsers om de pantsertrein te bereiken en het personeel daar te bevrijden. Er zijn in dit gevecht nogal wat Duitsers gesneuveld door eigen vuur omdat in deze donkere heksenketel vriend en vijand niet meer van elkaar te onderscheiden zijn.  

 

wpa493c4a3.jpg wp1d369152.jpg In de stellingen, ver achter de kazematten bij Bruggen, ontdekken de daar aanwezige soldaten de dreiging in de rug. In allerijl wordt er een verdediging naar die zijde ingericht en begint men te vuren. De vijandelijke actie komt tot stilstand. Uitgezonden patrouilles melden dat verderop de loopgraven al verlaten zijn. Men denkt dat iedereen al weg is en besluit ook te gaan. Dat ontgaat wederom de mannen in de voorste stellingen en in de kazematten.  

wpbd012e1e.jpg

De 2 compagnieën die bij de Graafseweg zijn doorgebroken, bereiken De Meeren. Zij snijden daar een aantal Nederlandse soldaten op de terugtocht de pas af. Richting Bruggen nadert de derde compagnie de kazematten van achteren. Vanuit de pantsertrein lukt het om contact te maken met de ingesloten kameraden. Alles bij elkaar is er nu een aaneengesloten doorbraak over een breedte van ruim 4 kilometer.

 

 

wp00179c52.jpg wp1d369152.jpg De grote terugtocht van de ontredderde Nederlandse soldaten is nu in volle gang. Bijna alle mannen verlaten het strijdtoneel, of omdat hen dat is bevolen, of omdat er geen houden meer aan is. Men vlucht naar het westen, richting Uden en Den Bosch. Bijna alle mannen, want in en bij de kazematten bij Bruggen weten ze nog steeds van niets. Bovendien lijkt de hoofdmacht van de Duitsers hier, aan de overzijde van het kanaal, niet verder aan te dringen.  

wpbd012e1e.jpg

In afwachting van de grote aanval die de Duitsers midden in de nacht gepland hebben, proberen ze bij Bruggen afzonderlijke kazematten onschadelijk te maken, maar de Nederlanders verweren zich dapper. Bij de vele geluiden van de oorlog die nu al uren te horen zijn, voegt zich nu het gekerm van de gewonden, meest Duitsers. Aan de overzijde van het kanaal kammen de Duitsers alle huizen uit door ze in brand te steken. Bruggen staat in lichterlaaie!

 

 

 

Zaterdag 11 mei, de nacht en vroege ochtend.

 

wp5769aa42.jpg wp1d369152.jpg In de stellingen bij Bruggen hebben de mannen inmiddels wel door dat men hen vergeten is. Onder een hevig dekkingsvuur wat de Duitsers moet afleiden, lukt het de de compagnie om weg te komen. In Langenboom worden groepjes terugtrekkende soldaten opgevangen. De bevelvoerende officier heeft nog steeds het idee dat de situatie niet hopeloos is en verzamelt de mannen. Met een bewogen toespraak beweegt hij hen terug te keren naar de stellingen.  

wpbd012e1e.jpg

Het tijdstip nadert waarop de Duitsers hun grote aanval willen beginnen ter hoogte van Bruggen. De artillerie opent het vuur en achter de linie die van Mill tot Grave loopt, spatten de granaten uiteen. Boerderijen gaan in vlammen op. Een deel van de Nederlanders die zijn teruggekeerd om de loopgraven weer te bezetten wordt daardoor tegengehouden. Chaos ontstaat en een aantal mannen wordt krijgsgevangen gemaakt. De soldaten die er wel doorkomen raken meteen slaags.

 

 

wpa246132f.jpg wp1d369152.jpg Er ontstaan hevige en vooral verwarde gevechten tussen het kanaal en de Graafseweg. Een aantal mannen houdt het nu wel voor gezien, maar hun commandant wil van geen terugtrekken weten. “Voor ons zitten nog eigen jongens in de kazematten aan het Defensiekanaal;zolang die niet terug zijn gaan we nooit!”, roept hij zijn mannen toe. En ze blijven! Doorvechten tot het echt niet meer langer kan. En ook voor Luitenant Peterse gaat het nu niet langer meer.

wpbd012e1e.jpg

Op een aantal punten lukt het de Duitsers om ook bij Bruggen over het kanaal te komen. Ze lopen daar direct in de mijnenvelden en velen komen om. De Duitsers die het redden lopen vast in het mitrailleurvuur van restanten van de dappere Nederlandse verdediging. Toch slaagt een deel van hen erin de stellingen te veroveren en wat verder landinwaarts te trekken, maar van een echte doorbraak zoals bedoeld is geen sprake. Men besluit de aanval bij het eerste licht te herhalen!

 

 

wpad34cfcc.jpg wp1d369152.jpg De laatste kazematten die nog in gevecht zijn worden nu één voor één uitgeschakeld. De voltallige bemanning van kazemat 37 vindt daarbij de dood (monument kasteel Tongelaar). Inmiddels bereiken de eerste gevluchte soldaten de Zuid-Willemvaart, waarachter ze geacht worden de oprukkende vijand tegen te houden. Maar het gat bij Mill laat ook dààr zijn sporen achter. In feite ligt de weg naar de bruggen bij Moerdijk nu wagenwijd open.  

wpbd012e1e.jpg

Alweer worden de kazematten bij Bruggen onder vuur genomen door artillerie, antitankvuurmonden en infanteriegeschut, omdat de Duitse generaal ter plaatse nog steeds niet tevreden is over de behaalde resultaten. Op het front tussen Mill en de Volkelse weg voeren de Duitsers zuiveringsacties uit om de laatste verzetshaarden uit te schakelen. De hoofdmacht zet ondertussen de opmars naar het westen met grote spoed voort.  

 

 

wpfd2329b1.jpg wp1d369152.jpg De slag bij Mill is voorbij, 28 uur nadat de eerste confrontatie een feit was. Een hele prestatie voor de Nederlandse verdedigers! De slag heeft aan 30 Nederlandse militairen en 9 burgers het leven gekost. De materiële schade is groot. 51 boerderijen, 33 woningen en 1 fabriek zijn geheel of gedeeltelijk verwoest. Bijna 10% van het totale inwonertal van Mill is dakloos. De volgende dag worden 700 Nederlandse krijgsgevangenen afgevoerd naar Duitsland.  

wpbd012e1e.jpg

Rond deze tijd melden de Duitse patrouilles die uren bezig zijn geweest om het gehele front rond Mill uit te kammen, dat er niet meer wordt gevochten. De slag bij Mill is voorbij. De Duitse verliezen zijn groot. Hoe groot is lastig te achterhalen, maar het is een veelvoud van wat er aan Nederlandse zijde gesneuveld en gewond is. De Duitse staf meldt dat er taaie weerstand is geboden en dat de gevechtswaarde van de Nederlandse troepen veel hoger is gebleken dan gedacht....